و بر اين معنى است سخن پيامبر عليه السّلام به « معاذ بن جبل » « 1 » كه فرمود : « خذ من اغنيائهم و ردّ فى فقرائهم » . ( از اغنياء و بىنيازان‌شان بگير و به نيازمندانشان رد كن ) . و اين معنى همانست كه شاعر گويد : ( قد يكثر المال و الانسان مفتقر ( مال فراوان مىشود ولى انسان نيازمند ) غَنَيْتُ بكذا غِنْيَاناً و غِنَاءً و اسْتَغْنَيْتُ و تَغَنَّيْتُ و تَغَانَيْتُ : صور افعال اين فعل است ، يعنى از آن بى نياز شدم و به آن بسنده كردم ، خداى تعالى گويد : ( وَ اسْتَغْنَى اللَّهُ - 6 / تغابن ) ( وَ اللَّهُ غَنِيٌّ حَمِيدٌ - 16 / تغابن ) ( اغنانِي بكذا و أَغْنَى عنه كذا : وقتى است كه او را كفايت كند . در آيات : ( ما أَغْنى عَنِّي مالِيَهْ - 28 / حاقّه ) « 2 » ( ما أَغْنى عَنْهُ مالُهُ - 2 / مسد )

--> ( 1 ) معاذ بن جبل - يكى از اصحاب بزرگوار پيامبر ( ص ) است كه در باره‌اش فرمود : يأتى معاذ بن جبل يوم القيامة امام العلماء برتبة » يعنى معاذ در روز قيامت پيشاپيش علماء است و در درجه‌اى بالاتر از آنها ، و نيز فرمود : « اعلم امتى بالحلال و الحرام معاذ بن الجبل » يعنى داناترين فرد امّتم بحلال و حرام معاذ بن جبل است . معاذ خود مىگويد : همين كه پيامبر مرا به يمن فرستاد به من گفت در آنجا اگر كار قضا و داورى پيش آمد ، به چه چيز قضاوت مىكنى گفتم به آنچه كه در كتاب خدا است فرمود : اگر كتاب خدا نبود ، گفتم : به آنچه كه پيامبر خدا حكم كرده است ، فرمود : اگر در آن هم نبود : قال اجتهد برايى و لا آلو : گفتم در آن امر اجتهاد برأى مىكنم و كوتاهى هم نمىنمايم ، سپس پيامبر دست بر سينه‌ام نهاد و گفت : « الحمد للّه الّذى وفّق رسول اللّه يرضى رسول اللّه » حمد و سپاس براى خدايى كه رسولش را به آنچه كه خشنودش مىكند توفيقش داد . اسحق بن يحيى از مجاهد خبر داده است كه پيامبر ( ص ) وقتى كه به جنگ حنين روى آورد ، معاذ بن جبل را در مكّه باقى گزارد حتّى يفقه اهل مكّه يقرئهم القرآن : تا اهل مكّه را فقه دين بياموزد و قرآن را برايشان قرائت كند . عمر خليفهء دوّم در خطبه‌اش : گفت : كسى كه مىخواهد از فقه پرسش كند بحضور معاذ بن جبل برود . كعب بن مالك مىگويد : در زمان حيات پيامبر ( ص ) و همچنين در دوران ابو بكر در مدينه فتوى مىداد . ابن مسعود در بارهء معاذ مىگويد : انّ معاذا كانَ أُمَّةً قانِتاً لِلَّهِ حَنِيفاً - همين كه به ابن مسعود گفتم اين مطلب در بارهء حضرت ابراهيم آمده است پاسخ مىدهد ( امّة ) يعنى كسى كه مردم را خير مىآموزد و ( قانت ) كسى است كه مطيع محض خداى تعالى و رسول او است و معاذ چنين است . ( الطّبقات الكبرى 2 / 48 تا 352 - كاتب واقدى ) . ( 2 ) اى واى و افسوس كه ثروت و سرمايه‌ام مرا از عذاب كفايت و بسنده نكرد .